Το
«ακαθάριστο εγχώριο προϊόν» (ΑΕΠ) που ως οικονομικό μέγεθος μετράει τον πλούτο
των εθνών, έχει αναγορευθεί στις μέρες μας ως το ισχυρότερο δεδομένο οικονομικής
επιτυχίας μιας κυβέρνησης, αλλά και ως κυρίαρχη έννοια της εποχής μας. Είναι
όμως έτσι;
Όλες
οι παγκόσμιες κοινωνικές έρευνες δείχνουν ότι η αύξηση του ΑΕΠ στις χώρες που
σημειώθηκε κατά τα τελευταία έτη, οδήγησε σε μια τεράστια αύξηση των
οικονομικών ανισοτήτων, δημιουργώντας ταυτόχρονα μια οικονομική ελίτ που έθεσε
σε καθεστώς αμφισβήτησης κατοχυρωμένες δημοκρατικές ελευθερίες και εργασιακά
δικαιώματα. Η πολυπόθητη ανάπτυξη, όπως τη φαντάζονται οι αριβίστες
οικονομολόγοι, σε όποια χώρα σημειώθηκε, κατέστρεψε το περιβάλλον,
ιδιωτικοποίησε σε βάρος του λαού τον κοινωνικό πλούτο, υπονόμευσε την ελευθερία
των ανθρώπων, φόρτωσε υπέρογκα χρέη στους εργαζόμενους και στους επιχειρηματίες,
δημιούργησε τεράστια κύματα μετανάστευσης λόγω των πολέμων που προκάλεσε και
φυσικά έσπειρε τα ζιζάνια του φασισμού σε όλες τις νέο - αναπτυσσόμενες χώρες. Με
λίγα λόγια η «χρυσή» λέξη της ανάπτυξης που τόσο πολύ διαφημίζεται από τους
νεοφιλελεύθερους οικονομολόγους, οδήγησε σε μια τεράστια διανομή πλούτου σε
πολύ λίγους και σε μια τεράστια διανομή προβλημάτων και καθημερινών αδιεξόδων σε
δισεκατομμύρια ανθρώπους στο πλανήτη.
Η
«ανάπτυξη» όπως τη φαντάζονται οι φιλελεύθεροι οικονομολόγοι, μετράει τη
μετατροπή της φύσης σε λεφτά και των φυσικών πόρων σε εμπορεύματα. Υπό την
έννοια αυτή οι φυσικοί κύκλοι ανανέωσης του νερού και της τροφικής αλυσίδας,
θεωρούνται αντιπαραγωγικοί! Οι αγρότες του πλανήτη που μας παρέχουν το 72% της
τροφής μας, δεν παράγουν. Το ίδιο και οι γυναίκες που καλλιεργούν τη γη ή
ασχολούνται με τα οικιακά δεν παράγουν «ανάπτυξη». Ένα δάσος δε συνεισφέρει στη
μεγέθυνση της οικονομίας, παρά μόνο αν υλοτομηθεί και τα δέντρα του πωληθούν ως
ξυλεία. Μια υγιής κοινωνία χάνει από ΑΕΠ, άρα και από «ανάπτυξη», σε σύγκριση
με μια κοινωνία που «αναπτύσσεται» μέσω των αυξανόμενων πωλήσεων φαρμάκων και
συσκευασμάτων.
Όταν
το νερό θεωρείται δημόσιο αγαθό και μοιράζεται δωρεάν σε όλους δε συνεισφέρει
στη ανάπτυξη. Αν όμως η «κόκα κόλα» φτιάξει ένα εργοστάσιο και ιδιωτικοποιήσει υδάτινους
πόρους γεμίζοντας πλαστικά μπουκάλια με νερό και κόλα, δημιουργεί «ανάπτυξη». Κάτι
ανάλογο συμβαίνει και με τους σπόρους. Οι αγρότες επέλεγαν, καλλιεργούσαν και
διαφοροποιούσαν τους σπόρους, που είναι η βάση της παραγωγής τροφίμων. Ένας
σπόρος αναπαράγεται, πολλαπλασιάζεται και εξασφαλίζει τους σπόρους της επόμενης
χρονιάς. Οι επιλεγμένοι από τους αγρότες σπόροι δε θεωρούνται σήμερα πως
συνεισφέρουν στην ανάπτυξη. Δημιουργούν και ανανεώνουν τη ζωή, αλλά δεν οδηγούν
σε κερδοφορία. Η ανάπτυξη αρχίζει από τη στιγμή που οι σπόροι μεταλλάσσονται,
κατοχυρώνονται και «κλειδώνουν» γενετικά, εξαναγκάζοντας τους αγρότες να τους
αγοράζουν κάθε χρόνο και μάλιστα ακριβότερα.
Η
φύση φτωχαίνει, η βιοποικιλότητα διαβρώνεται και οι φυσικοί πόροι που κάποτε
ανήκαν σε όλους, αποκτούν πλέον ιδιοκτήτη και μετατρέπονται σε κατοχυρωμένο
εμπόρευμα. Η ετήσια αγορά σπόρων οδήγησε σε γενικευμένη χρεοκοπία των αγροτών
στην Ινδία. Από τον καιρό που δημιουργήθηκαν μονοπώλια σπόρων, οι χρεοκοπίες
αγροτών πολλαπλασιάστηκαν. Στην Ινδία μόλις τα τελευταία δέκα χρόνια έχουν
αυτοκτονήσει πάνω από 300 χιλιάδες υπερχρεωμένοι αγρότες.
Η φτώχεια αυξάνεται όταν ιδιωτικοποιούνται τα δημόσια
αγαθά. Η ιδιωτικοποίηση του νερού, του ηλεκτρισμού, της υγείας, της
εκπαίδευσης, της ελεύθερης πρόσβασης στις θάλασσες και τις ακτές, δημιουργεί «ανάπτυξη»
για τους λίγους. Αλλά δημιουργεί και φτώχεια για τους πολλούς, γιατί
εξαναγκάζει δισεκατομμύρια ανθρώπους να δαπανούν μεγάλα χρηματικά ποσά, σε
πράγματα που ήταν διαθέσιμα πριν από λίγα χρόνια σε λογικές τιμές ως δημόσια
αγαθά. Όταν εμπορευματοποιηθεί και κεφαλαιοποιηθεί
κάθε πλευρά της ανθρώπινης ζωής, η ζωή θα γίνει ακριβότερη και οι άνθρωποι
φτωχότεροι.
Το μοντέλο αυτό της ανάπτυξης, δεν είναι απλά ένα
μοντέλο οικονομικής καταστροφής, αλλά
μια «γενετική» ανωμαλία ενός κοινωνικού μοντέλου που πολύ γρήγορα θα θέσει σε
κίνδυνο τη ζωή στο πλανήτη, γιατί εκτός από το γεγονός ότι καταστρέφει
ανεξέλεγκτα τους φυσικούς πόρους, αποτελεί και το κύριο εν δυνάμει αίτιο
κήρυξης πολέμων όχι μόνο σε τοπικό, αλλά και σε γενικευμένο επίπεδο.
Όλα αυτά οδηγούν τη παγκόσμια
οικονομία στην αποσύνδεσή της από τους αναγκαίους οικολογικούς
περιορισμούς, αλλά και από τις βασικές ανθρώπινες ανάγκες. Η διάλυση της
ισορροπίας που επιβάλλεται μεταξύ των παραγωγικών συντελεστών κέρδος από τη μια
μεριά και φύση και άνθρωπος από την άλλη, αποτελεί όχι μόνο το αίτιο των
οικονομικών ανισορροπιών που βλέπουμε σήμερα, αλλά και το κύριο αίτιο μεταβολής
των γεωπολιτικών ζωνών που αργά ή γρήγορα θα οδηγήσουν σε γενικευμένες
πολεμικές συγκρούσεις.
Αυτό το μοντέλο της οικονομικής ανάπτυξης στρέφεται
τελικά κατά της ίδιας της ζωής και παράγει δεκάδες μορφές βίας.
Τη
βία κατά της Γης, που εκδηλώνεται ως οικολογική κρίση.
Τη
βία κατά των ανθρώπων, που εκδηλώνεται ως φτώχεια, υπερχρέωση και καθημερινή
ανασφάλεια.
Τη
βία ως πόλεμο, εμφύλια σύρραξη και ως στρατιωτική επέμβαση ενός κράτους σε ένα
άλλο, καθώς προκειμένου να ικανοποιήσουν τις ακόρεστες ορέξεις τους οι
«αυτόκλητοι» νέοι ιδιοκτήτες της νέας τάξης πραγμάτων, δηλαδή η παγκόσμια
κυβέρνηση των τραπεζών και των πολυεθνικών, οικειοποιούνται παράνομα τους
πόρους της ανθρωπότητας πάνω στους οποίους έχει στηριχθεί εδώ και αιώνες η
ύπαρξη των κοινωνιών και των κρατών μας.
Τη
βία της καλλιεργούμενης φασίζουσας νοοτροπίας που θέτει πλέον σε καθεστώς ανοικτής
αμφισβήτησης κατοχυρωμένες κοινωνικές ελευθερίες και οδηγεί τις σύγχρονες κοινωνίες
σε όλο και πιο διχαστικές λογικές αυξάνοντας το φόβο και τη μισαλλοδοξία.
Το
φιλελεύθερο αυτό μοντέλο που δημιουργεί ανάπτυξη για τους λίγους και φτώχεια
για τους πολλούς, αργά ή γρήγορα θα πεταχτεί στο κάλαθο των αχρήστων. Το
στοίχημα δεν είναι πότε χρονικά θα συμβεί αυτό, αλλά στο αν θα επιτρέψουν οι
λαοί τη συνέχιση αυτού του πολιτικο – οικονομικού μορφώματος. Η μη έγκαιρη
αφύπνιση των λαών δυστυχώς θα φέρει τις ολέθριες συνέπειες μιας απροσδιόριστης
πολεμικής κρίσης που ιστορικά πάντοτε έχει επισφραγίσει την ασυδοσία και την απληστία.
ΣΤΑΘΗΣ ΠΑΝΤΑΖΗΣ
ΜΕΛΟΣ Π.Γ. ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ
210 2280300 / 6977 451429
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου