ΕΠΑΧΘΕΣ ΧΡΕΟΣ

1. Η νομική έννοια του επαχθούς χρέους

Σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, «επαχθές χρέος» (odious dept) είναι εκείνο που προέρχεται από δανειακές συμβάσεις και συμφωνίες για τις οποίες ο λαός που καλείται να τις αποπληρώσει ποτέ δεν πληροφορήθηκε το σύνολο τους, τη μορφή τους, αλλά και το όφελος που απεκόμισε από αυτές. Απαιτείται δηλαδή όχι μόνο γνώση των τυχόν τελευταίων δανειακών συμβάσεων που συνάφθηκαν για την εξυπηρέτηση παλαιότερων δανείων, αλλά η πλήρης γνώση του συνόλου της δανειακής εξάρτησης μιας χώρας. Η γνώση αυτή πρέπει να ανατρέχει στον αρχικό χρόνο σύναψης των δανειακών συμβάσεων και να διερευνά πλήρως τη μορφή των δανειακών υποχρεώσεων. Συνεπώς αναγκαία και ικανή συνθήκη για να χαρακτηριστεί ένα χρέος ως επαχθές, είναι η προηγούμενη πλήρης και συνολική καταγραφή της δανειακής εξυπηρέτησης μιας χώρας προς κάθε είδους πιστωτές. Ο πρώτος που χρησιμοποίησε τον όρο «επαχθές χρέος» (odious dept) ήταν ο Ρώσος διεθνολόγος Alexander N. Sack στο Παρίσι το 1927.

2.Ποια η νομική διαδικασία ακολουθείται για την καταγραφή του επαχθούς χρέους

Για την καταγραφή του επαχθούς χρέους, εκτός από τις δημοσιονομικές λογιστικές διαδικασίες που μπορεί να ακολουθήσει η ίδια η χώρα χρησιμοποιώντας είτε εγχώρια, είτε διεθνή θεσμικά όργανα ή συνδυασμό τους, υπάρχει και η δυνατότητα αξιοποίησης παρεμβάσεων στη Επιτροπή Οικονομικών, Κοινωνικών και Πολιτιστικών Δικαιωμάτων του ΟΗΕ. Ο προηγούμενος έλεγχος και η εξακρίβωση του ακριβούς ποσού του επαχθούς χρέους, αποτελεί την αναγκαία έννομη προϋπόθεση αμφισβήτησης αποπληρωμής ενός χρέους ή μέρους αυτού, έτσι ώστε να επέλθει δικαστική κρίση για τη διαγραφή του.  

3.Τι περιλαμβάνει ο σχετικός έλεγχος

Οι αρμόδιες οικονομικές επιτροπές καλούνται να εξετάσουν τα επιτόκια δανεισμού, τους λόγους θέσπισης των σχετικών δανειακών συμβάσεων διερευνώντας ταυτόχρονα τους οικονομικούς και πολιτικούς δεσμούς δημιουργίας τους, το συνολικό ποσό των δανείων που χορηγήθηκαν έτσι ώστε να διαπιστωθεί στο κατά πόσο η χώρα που τα έλαβε είχε την οικονομική δυνατότητα να τα αποπληρώσει, τον σκοπό τους έτσι ώστε να εξετασθεί στο κατά πόσο τα δάνεια αυτά εξυπηρέτησαν το δημόσιο συμφέρον ή ιδιωτικά συμφέροντα, τους όρους αποπληρωμής, αλλά και τις σχετικές καταπλεονεκτικές ρήτρες που έχουν συμπεριληφθεί, τη χρήση τους και ειδικότερα στο αν εξυπηρέτησαν τα σχετικά δάνεια αποκλειστικά τα συμφέροντα των δανειστών, το συνολικό ποσό αποπληρωμής τους, το σύνολο των προμηθειών που έχουν δοθεί, το κόστος μετατροπής ιδιωτικών χρεών σε δημόσια, κλπ. 

Εκτός των παραπάνω στοιχείων ο έλεγχος πρέπει επιπροσθέτως να απαντήσει στο αν οι σχετικές δανειακές συμβάσεις:

1^ον : Έχουν συναφθεί από δικτατορικά/δεσποτικά καθεστώτα με στόχο την εδραίωση της θέσης τους,

2^ον : Στο κατά πόσο τα χρήματα που χρεώθηκε μια χώρα πήγαν προς το συμφέρον του λαού, ή τυχόν ιδιοποιήθηκαν από το στενό περιβάλλον των κυβερνώντων και άλλων οικονομικών παραγόντων που είχαν πολιτική επιρροή και

3^ον : Εάν έχουν συμβεί τα παραπάνω, ο έλεγχος πρέπει επιπλέον να διερευνήσει στο κατά πόσο οι πιστωτές γνώριζαν τα διαδραματιζόμενα και παρόλα αυτά προέβησαν στη σύναψη των σχετικών δανειακών συμβάσεων.

Με αυτό τον τρόπο θα προσδιορισθεί το άνομο χρέος και θα διαχωριστεί από το νόμιμο χρέος. Η χώρα έχει δικαίωμα στη συνέχεια είτε να επιλέξει την διαπραγμάτευση με τους πιστωτές, είτε να ζητήσει τη διαγραφή του άνομου χρέους από τα διεθνή δικαστήρια.  Εάν δεν γίνει ο παραπάνω έλεγχος όλο το χρέος μιας χώρας θεωρείται νόμιμο και υποχρεούται το κράτος να το αποδώσει στο σύνολο του σε οποιονδήποτε δανειστή. Ο έλεγχος αυτός και κατά επέκταση η αμφισβήτηση του δεν υπόκειται σε διαδικασία παραγραφής, δεδομένου ότι συνιστά δημόσιο χρέος και συνεπώς εναπόκειται σε κρατικά όργανα να κινήσουν τη σχετική διαδικασία. Συνεπώς οποιαδήποτε κυβέρνηση μπορεί να την κινήσει οποιαδήποτε χρονική στιγμή. Το θέμα που γεννάται είναι εάν τυχόν νέο νόμιμο δημόσιο χρέος εξυπηρέτησε προηγούμενο άνομο χρέος. Δηλαδή η χώρα για να εξυπηρετήσει άνομο δημοσιονομικό χρέος δανείστηκε από νέους δανειστές που δεν τους αποδίδεται μομφή άνομου χρέους. Στην περίπτωση αυτή οφείλει να εξοφλήσει το νόμιμο χρέος και να απαιτήσει το άνομο χρέος που κατέβαλλε.

4. Δικονομική Απόδειξη επαχθούς χρέους και συνταγματική υποχρέωση πληροφόρησης του Ελληνικού λαού

Χωρίς τον παραπάνω έλεγχο που σε ότι αφορά το ελληνικό δημόσιο χρέος δεν έχει γίνει ποτέ, η Ελλάδα και οποιοδήποτε φυσικό ή νομικό πρόσωπο δεν μπορεί να επικαλεστεί ότι το δημόσιο χρέος είναι νόμιμο ή επαχθές. Οποιαδήποτε εκτίμηση χωρίς την ολοκλήρωση του σχετικού ελέγχου είναι άνευ νομικής, αλλά και πολιτικής σημασίας.

Ειδικότερα για το ελληνικό δημόσιο χρέος δεν υπάρχει μέχρι και σήμερα ακριβής και επίσημη πληροφόρηση:

1^ον : για το σύνολο της κεφαλαιακής εξυπηρέτησης των δανειακών υποχρεώσεων της χώρας από το 1974 μέχρι και σήμερα. Πόσα χρήματα έχει καταβάλει συνολικά το ελληνικό κράτος;

2^ον : για το σύνολο των τόκων που έχουν καταβληθεί για το παραπάνω χρονικό διάστημα και τα σχετικά επιτόκια υπολογισμού τους. Πόσα χρήματα έχουμε καταβάλει συνολικά για τόκους;

3^ον : για τη μορφή των δανείων που εξυπηρετήθηκαν. Ποιά ομόλογα προγενέστερων ετών εξυπηρετήθηκαν κατά τη λήξη τους;

4^ον:  για τα δάνεια – ομόλογα ξένων και εγχώριων τραπεζών που πληρώθηκαν κατά το διάστημα 2008 – 2010 με τη σύναψη νέων δανείων από το ΔΝΤ και Ευρωπαϊκής Τράπεζας. Ποιά ομόλογα ιδιωτικών τραπεζών εξυπηρετήθηκαν κατά το παραπάνω διάστημα, σε ποιους ανήκαν, σε τι ποσό έγινε αυτό και κυρίως αν αυτό έγινε πριν από τη λήξη τους.

5^ον : για τα δάνεια – ομόλογα που εξόφλησαν υποχρεώσεις της χώρας για αγορά εξοπλιστικών προγραμμάτων, συμβάσεων με γαλλογερμανικές εταιρείες, ολυμπιακά έργα, κλπ. Ποια ομόλογα και σε τι ποσό εξόφλησαν τις ως άνω υποχρεώσεις της χώρας;

6^ον : για τις τρέχουσες και μελλοντικές εξυπηρετήσεις δανειακών υποχρεώσεων της χώρας. Ποιο το «δοσολόγιο» μελλοντικής  εξυπηρέτησης των δημοσιονομικών αναγκών της χώρας και

7^ον : τα ονόματα των δανειστών της χώρας για όλο το χρόνο της εξυπηρέτησης των δημοσιονομικών της αναγκών. Ποιοι μας δάνεισαν επιτέλους;

Η απάντηση των παραπάνω ερωτημάτων είναι απαραίτητη, συνιστά το νομικό εφαλτήριο για οποιαδήποτε νομική διεκδίκηση και αποτελεί ύψιστο πολιτικό καθήκον των κυβερνώντων για να αποδειχθεί ότι ο δανεισμός δεν ήταν σε όφελος της μεγάλης πλειοψηφίας του λαού και συνεπώς δεν είχε τη συναίνεσή του. Η μη διερεύνηση του δημοσίου χρέους της χώρας, αφενός καθιστά αδύναμη οποιαδήποτε διαπραγμάτευση και νομική διεκδίκηση, αλλά και συνιστά μέγιστη παράβαση εθνικού καθήκοντος. καθώς δεσμεύει τις μελλοντικές γενιές της χώρας να αποπληρώσουν οφειλές για τις οποίες δεν φέρουν καμία ευθύνη. Κατά την διαδικασία ενώπιον του διεθνές διαιτητικού δικαστηρίου, η κυβέρνηση της οφειλέτριας χώρας πρέπει να προβεί σε απόδειξη του γεγονότος ότι πολλά από τα δημιουργηθέντα χρέη από προηγούμενες κυβερνήσεις, ανήκουν στην κατηγορία του «απεχθούς» χρέους. Οι πιστωτές αντίθετα πρέπει να αποδείξουν, αφενός ότι οι απαιτήσεις τους δεν εντάσσονται σε αυτή την κατηγορία και αφετέρου ότι έλαβαν υπόψη την πιστοληπτική ικανότητα του κράτους-οφειλέτη. Αυτό έχει κυρίαρχη σημασία, επειδή στο εθνικό δίκαιο των περισσότερων ευρωπαϊκών κρατών υπάρχουν διατάξεις που προσδιορίζουν τις ευθύνες των πιστωτών στους όρους των δανειακών συμβάσεων, στα όρια των χορηγούμενων πιστώσεων, αλλά και στο είδος του δανεισμού, δηλαδή τι εξυπηρετούσε ο σχετικός δανεισμός.

5.Ιστορικά παραδείγματα

5.1 ΚΟΥΒΑ και Αμερικανοί

Οι πρώτοι που επικαλέστηκαν την έννοια του επαχθούς χρέους, χωρίς όμως να το ονοματίζουν έτσι, ήταν οι Αμερικανοί, όταν στα τέλη του 18^ου αιώνα απέσπασαν την Κούβα από την ισπανική αυτοκρατορία και αρνήθηκαν να πληρώσουν χρέη της πρώτης στη δεύτερη υποστηρίζοντας ότι το χρέος της Κούβας στην Ισπανία ήταν «παράνομο».

5.2 ΑΡΓΕΝΤΙΝΗ

Η άρνηση της Αργεντινής να πληρώσει το δημόσιο χρέος της διαμόρφωσε στα πλαίσια του διεθνούς δικαίου και ένα άλλο λόγο επίκλησης μη τήρησης των δημοσιονομικών υποχρεώσεων μιας χώρας. Η Αργεντινή αρνήθηκε να πληρώσει το σύνολο του δημόσιου χρέους της επικαλούμενη «κατάσταση ανάγκης».  Αυτή η θέση υιοθετήθηκε και από την «Επιτροπή Διεθνούς Δικαίου» του ΟΗΕ (1980 και 1983) και από το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Η προσέγγιση αυτή θεωρείται μάλιστα και ως επικρατούσα στη θεωρία του διεθνούς δικαίου καθώς δέχεται ότι τα κράτη έχουν το δικαίωμα άρνησης ή αναστολής πληρωμής του χρέους, αν επικαλεσθούν την «κατάσταση ανάγκης».  Δηλαδή τα κράτη μέσα στα πλαίσια άσκησης της κρατικής τους κυριαρχίας, μπορούν να αρνηθούν την αποπληρωμή δανείων, εφόσον είναι ο μόνος τρόπος για να επιτύχουν την εξασφάλιση των ζωτικών τους συμφερόντων έναντι άμεσων και επικείμενων κινδύνων. Με βάση αυτό το νομικό–πολιτικό πλαίσιο η Αργεντινή ανέστειλε την πληρωμή του εξωτερικού χρέους επιτυγχάνοντας την επαναδιαπραγμάτευσή του που οδήγησε στην διαγραφή του 70% της αξίας του. Οι πράξεις αυτές της Αργεντινής, παρά τις αντιδράσεις ορισμένων θεωρητικών των ΗΠΑ, κρίθηκαν ως σύννομες σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο από εθνικά και διεθνή δικαστήρια. Η υιοθέτηση της «κατάστασης ανάγκης» έθεσε υπό δριμεία νομική αμφισβήτηση τους ισχυρισμούς των αγγλόφωνων θεωρητικών (αγγλικό δίκαιο) που υιοθετεί και το ΔΝΤ, καθώς αντιμετωπίζει το χρέος ως μία συνηθισμένη εμπορική σχέση, που σε περίπτωση αδυναμίας αποπληρωμής του εφαρμόζεται το πτωχευτικό δίκαιο. Πρωταρχικός της στόχος, είναι η εξασφάλιση των συμφερόντων των πιστωτών-δανειστών. Συνεπώς, τα κράτη υποχρεούνται να λάβουν όλα τα αναγκαία και απαραίτητα μέτρα για να εξασφαλισθεί η αποπληρωμή του χρέους. 

5.3 Σοβιετική Ένωση

Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε και το ιστορικό παράδειγμα της διαγραφής όλων των τσαρικών χρεών από την κυβέρνηση της Σ.Ε. το 1921. Αιτιολογήθηκε από τον Λένιν με το σκεπτικό ότι «κανένας λαός δεν είναι υποχρεωμένος να πληρώσει την αξία αυτών των αλυσίδων που ο ίδιος φορούσε στη διάρκεια των αιώνων». Κατά την μεταπολεμική περίοδο, αναδείχθηκε το αίτημα των χωρών του τρίτου κόσμου για διαγραφή των χρεών τους υπό το πλαίσιο του κινήματος για δικαιότερη διεθνή οικονομική τάξη. Αυτό, υιοθετήθηκε από την Καθολική Εκκλησία (1980) και από την «Αρμοστεία για τα ανθρώπινα δικαιώματα» του ΟΗΕ (1998). Το βασικότερο επιχείρημα αυτής της προσέγγισης, είναι ότι δεν πρέπει να αποπληρώνεται το «απεχθές» χρέος.

ΑΠΕΧΘΕΣ ΧΡΕΟΣ

Παρότι στον προσδιορισμό της έννοιας του «απεχθούς» χρέους δεν υπάρχει ομοφωνία, είναι ευρύτερα δεκτός ο ορισμός πού έδωσε ο Ρώσος διεθνολόγος Alexander Shack (1927) που εισήγαγε την έννοια στο διεθνές δίκαιο. Συγκεκριμένα, ως απεχθές ορίζεται εκείνο το χρέος που είναι σε βάρος του λαού μιας χώρας, για το οποίο δεν υπήρξε συναίνεση του λαού και αυτό ήταν σε γνώση των πιστωτών. Η έμπρακτη εφαρμογή του στις διεθνείς σχέσεις, ως συγκεκριμένη περίπτωση σύνδεσης θεωρίας και πράξης, δικαιώθηκε στην περίπτωση επαναδιαπραγμάτευσης του χρέους του Ισημερινού το 2008. Στην διευρυμένη έννοια του «απεχθούς» χρέους, εντάσσονται όλα τα δάνεια που παραβιάζουν αρχές του διεθνούς δικαίου (άδικος πλουτισμός, κατάχρηση δικαιώματος, δόλος, τοκογλυφία, βλάβη, υπερβολικό κόστος δανεισμού, χρήσης ή απειλής χρήσης βίας, κλπ) και όχι απαραίτητα τα δάνεια προς δικτατορικά καθεστώτα μόνο. Αυτό απορρέει από την χάρτα των Ηνωμένων Εθνών, την Διεθνή Σύμβαση για τα Πολιτικά Δικαιώματα, την Σύμβαση για τα Οικονομικά, Κοινωνικά και Πολιτιστικά Δικαιώματα, την Διακήρυξη για το Δικαίωμα στην Ανάπτυξη, την Συνθήκη της Βιέννης που διέπει το δίκαιο των διεθνών συμβάσεων, κλπ.

5.4 Εκουαδόρ

Το πιο πρόσφατο παράδειγμα επίκλησης μέρους του δημόσιου χρέους ως επαχθούς είναι αυτή του Εκουαδόρ. Τον Ιούνιο του 2007 ο πρόεδρος της χώρας Ραφάελ Κορέα σύστησε διεθνή επιτροπή με σκοπό την επανεξέταση των δανειακών συμβάσεων της χώρας, αρχής γενομένης από το 1976, παρά το γεγονός ότι το χρέος που είχε παραλάβει, γύρω στα 11 δισ. δολάρια, αντιπροσώπευε μόλις το 25% του ΑΕΠ. Η επιτροπή αυτή, παρά τις δυσκολίες που συνάντησε, και δουλεύοντας εντατικά για ενάμιση περίπου χρόνο, κατόρθωσε να στοιχειοθετήσει ότι ένα μέρος του χρέους ήταν όντως απεχθές. Για παράδειγμα, βρέθηκε ότι οι Citigroup Inc. και J.P. Morgan κάποια στιγμή μονομερώς και χωρίς την τυπική έγκριση της κυβέρνησης, είχαν προβεί σε αναδιάρθρωση αυξάνοντας τα επιτόκια δανεισμού σε τιμές γύρω στο 10%-12%. Επίσης, ότι τα 2/3 των δανειακών υποχρεώσεων ήταν για αγορά στρατιωτικού εξοπλισμού και το χειρότερο όλων, ότι το 86% των νέων δανείων πήγαιναν για αποπληρωμή των παλαιών. Με το πόρισμα αυτό των 172 σελίδων στο χέρι και με την υποστήριξη του λαού του Εκουαδόρ, ιδίως των ιθαγενών, πάγιο αίτημα των οποίων ήταν η διαλεύκανση του χρέους, αλλά και άλλων κρατών της Λατινικής Αμερικής, τον Νοέμβριο του 2008, ο Κορέα προχώρησε σε στάση πληρωμών. Τον δε Απρίλιο του επόμενου έτους, η υπουργός Οικονομικών του Εκουαδόρ σε ταξίδι της στην Ευρώπη κατόρθωσε να έρθει σε συμφωνία με το 91% των πιστωτών και να αγοράσει παλιά ομόλογα που έληγαν το 2012 και 2030 μόλις στο 35% της αξίας τους. Δεν θα πρέπει ποτέ να ξεχνάμε ότι ο δανειστής έχει μεγαλύτερη ανάγκη να δανείζει από την ανάγκη του δανειολήπτη να λαμβάνει δάνεια. Ο δανειστής δεν έχει καμία άλλη επιλογή. Αυτή είναι η δουλειά του. Ο δανειστής έχει να χάσει πολλά περισσότερα σε περίπτωση που δεν αποδεχθεί μια δανειακή ρύθμιση κατά τον τρόπο και κατά το ποσό που επιθυμεί ο οφειλέτης. Χάνει τα λεφτά του, χάνει τον «πελάτη» και ειδικότερα για την περίπτωση όπου ο οφειλέτης είναι ένα κράτος χάνει τη δυνατότητα πολιτικής επιρροής. Η άρνηση του δανειστή να αποδεχθεί τους όρους που του θέτει ο οφειλέτης, οδηγεί αναπόφευκτα τη δανειακή ρύθμιση σε αδιέξοδο. Δημιουργείται λοιπόν ένα πολύ κακό παράδειγμα με πολλούς αποδέκτες. Για φανταστείτε τα κράτη να σταματήσουν να επιστρέφουν τα οφειλόμενα;

6. ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ

Ποιος είναι ο λογαριασμός;

Το συνολικό ύψος του δημοσίου χρέους με βάση τα στοιχεία του Προϋπολογισμού του 2011 από 298,5 δις € το 2009 ( ή 127% του ΑΕΠ), διαμορφώθηκε σε 343 δις € το 2010 (ή 148% ΑΕΠ) και προβλέπεται να σκαρφαλώσει στα 362 δις € το 2011 (ή 158,6% του ΑΕΠ). Το δημόσιο χρέος δημιουργείται τόσο με απ’ ευθείας δανεισμό του δημοσίου από τις αγορές με κρατικά ομόλογα, όσο και με διμερή ή πολυμερή δάνεια, καθώς και ιδιωτικά δάνεια με εγγύηση δημοσίου ή βραχυχρόνια ομόλογα, (SWAPS).

Σε ποιους χρωστάμε;

Το 2009 το συνολικό δημόσιο χρέος (σε ομόλογα Ελληνικού Δημοσίου) ανέρχονταν στο ποσό των 295 δις €. Οι έλληνες κάτοικοι είχαν 77 δις (τράπεζες 42 δις, ασφαλιστικά ταμεία 29 δις και 6 δις άλλοι), ενώ οι μη έλληνες κάτοικοι 218 δις € (τράπεζες 83 δις, ασφαλιστικές εταιρίες 49 δις, ασφαλιστικά ταμεία 47 δις, δημόσιες αρχές 33 δις, άλλοι 6 δις), ενώ υπήρχαν και άλλα 20 δις που χαρακτηρίζονται ως μη καταταγμένα δάνεια. Οι μη έλληνες κάτοικοι στις χώρες της ευρωζώνης είχαν συνολικά 164 δις (τράπεζες 72 δις, ασφαλιστικές εταιρίες 44 δις, ασφαλιστικά ταμεία 33 δις, δημόσιες αρχές 9 δις και άλλοι 6 δις).

Από πού προέρχεται αυτό το ελληνικό χρέος;

Όλες οι μεταπολιτευτικές κυβερνήσεις διόγκωσαν υπερβολικά το δημόσιο χρέος της χώρας. Παρόλα αυτά είχαμε δύο εκρήξεις του δημοσίου χρέους τα τελευταία 15 χρόνια. Μετά την είσοδο της Ελλάδας στην ευρωζώνη το 2001 το δημόσιο χρέος είχε αυξηθεί το 2008 κατά 86 δις ευρώ (από 151 δις € το 2001 σε 237 δις  € το 2008). Μια δεύτερη έκρηξη του χρέους προκύπτει από το 2008 μέχρι και σήμερα, δηλαδή στα χρόνια εφαρμογής των μνημονιακών πολιτικών. Το δημόσιο χρέος από 237 δις € το 2008 έφτασε το 2013 τα 380 δις €, δηλαδή είχαμε αύξηση κατά 143 δις €. Δηλαδή μέσα σε 15 χρόνια το δημόσιο χρέος της χώρας αυξήθηκε κατά 230 δις €. Τα χρεολύσια των ομολόγων των επόμενων ετών θα διογκωθούν περαιτέρω από το νέο δανεισμό που πραγματοποιεί το υπουργείο Οικονομικών, μέσω του μηχανισμού στήριξης. Σε εφιαλτικά επίπεδα εκτοξεύονται τα χρεολύσια στα επόμενα χρόνια, λόγω κυρίως της μικρής διάρκειας των δανείων του μηχανισμού στήριξης (3 και 5 έτη). Τα ομόλογα που λήγουν από το 2012 μέχρι και το 2016 ανέρχονται σε 144,9 δις ευρώ. Οι περισσότερες λήξεις χρεολυσίων μέχρι τώρα εντοπίζονται στο έτος 2014 που φτάνουν στα 48 δις ευρώ. Τα ομόλογα που λήγουν μετά το 2016, ανέρχονται σε 154,9 δις ευρώ. Την τελευταία δεκαετία το ελληνικό δημόσιο πλήρωσε συνολικά για την εξυπηρέτηση δανείων πάνω από 250 δις ευρώ και δανείστηκε εκ νέου σχεδόν 286 δις ευρώ. Από αυτό το νέο δανεισμό μόλις το 3,1% κατά μέσο όρο πήγε στην κάλυψη του δημοσιονομικού ελλείμματος. Όλα τα υπόλοιπα πήγαν στην αναχρηματοδότηση του δημόσιου χρέους. Οι παραπάνω αριθμοί δείχνουν περίτρανα ότι το ελληνικό χρέος είναι επαχθές και από το γεγονός ότι αυξήθηκε υπέρμετρα μόλις την τελευταία 15ετία (παρόμοια περίπτωση με του ΕΚΟΥΑΔΟΡ).

Σύμφωνα με τον Αλέν Τουσσέν ως επαχθές χρέος θα μπορούσε να «αναγνωριστεί» και το χρέος που συνήψε η δικτατορία των συνταγματαρχών το οποίο τετραπλασιάστηκε μεταξύ του 1967 και 1974. Στη συνέχεια υπάρχουν πλήθος σκανδάλων που διερευνά σήμερα η Ελληνική δικαιοσύνη και αποκαλύπτουν ποιοι ευθύνονται για την διόγκωση του ελληνικού δημοσίου χρέους. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι η Ελλάδα είναι η 2^η χώρα στο ΝΑΤΟ που είχε το μεγαλύτερο ποσοστό δαπανών επί του ΑΕΠ ως στρατιωτικές δαπάνες. Εκτός αυτών η κυβέρνηση ανακοίνωσε με υπερηφάνεια το 1997 στους Έλληνες πολίτες ότι η Ελλάδα θα είχε την τιμή να φιλοξενήσει επτά χρόνια αργότερα τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Η ελληνική κυβέρνηση και η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή προέβλεψαν δαπάνη 1,3 δις δολαρίων. Λίγα χρόνια αργότερα, το κόστος τετραπλασιάστηκε και ανήλθε στα 5,3 δις δολάρια. Αμέσως μετά τους αγώνες, το επίσημο κόστος άγγιξε τα 14,2 δις δολάρια. Κάποιοι άλλοι αναλυτές μιλούν για κόστος διεξαγωγής πλέον των 50 δις ευρώ.

Πολλές συμβάσεις που υπεγράφησαν μεταξύ των ελληνικών αρχών και μεγάλων ξένων ιδιωτικών επιχειρήσεων αποτελούν σκάνδαλο εδώ και πολλά χρόνια στην Ελλάδα. Συμβάσεις με την πολυεθνική γερμανική Siemens, η οποία κατηγορείται τόσο από τη γερμανική όσο και από την ελληνική δικαιοσύνη – ότι κατέβαλλε προμήθειες και άλλες δωροδοκίες στο πολιτικό, στρατιωτικό και διοικητικό ελληνικό προσωπικό για ένα ποσό που προσεγγίζει τα 6 δις ευρώ (αντιπυραυλικό συστήματ Πάτριοτ, την ψηφιοποίηση στα τηλεφωνικά κέντρα του ΟΤΕ, το σύστημα ασφαλείας “C4I”, εξοπλισμός για τον ΟΣΕ, σύστημα τηλεπικοινωνιών Hermès στον ελληνικό στρατό, εξοπλισμός που πωλήθηκε με χιλιάδες προβλήματα σε ελληνικά νοσοκομεία, γερμανικά υποβρύχια, κλπ.

Συμπερασματικά

1^ον : Το ελληνικό δημόσιο χρέος πρέπει να εξεταστεί συνολικά από επίσημα θεσμικά όργανα για να διαπιστωθεί κατά πόσο είναι επαχθές, έτσι ώστε να αρχίσει άμεσα η επαναδιαπραγμάτευση αποπληρωμής του καταγεγραμμένου και παραδεκτώς νομίμου χρέους.

2^ον : Η χώρα πρέπει να κάτσει στο σκαμνί κυρίως τη Γερμανία και για την αντεθνική πολιτική που εφάρμοσε τα τελευταία 15 χρόνια καταληστεύοντας το δημόσιο χρήμα της, με τους διάφορους Χριστοφοράκους που τοποθετούσε σε διάφορα κρατικά πόστα, αλλά και για τις γερμανικές αποζημιώσεις. Η χώρα βρίσκεται σήμερα 50 χρόνια πίσω από το μέσο ευρωπαϊκό βιοτικό επίπεδο και για τις καταστροφές που υπέστη από τη Γερμανία και μάλιστα από μια εκλεγμένη δημοκρατικά, άρα νόμιμη κυβέρνηση κατά τα χρόνια του 2^ου παγκοσμίου πολέμου, αλλά και από ένα πλήθος σκανδάλων που διέπραξαν οι εταιρείες της στη χώρα με πρωταγωνίστρια τη SIEMENS. 

3^ον : Εάν η χώρα δεν απεμπλακεί από τη δανειακή δικτατορία των δανειστών με κάθε ρίσκο, αλλά ακόμα και με κάθε κόστος θα οδηγείται μέρα με την ημέρα όλο και σε χειρότερη οικονομική θέση, θα ξεπουλήσει τον ενεργειακό της πλούτο και θα καταδικάσει τις επερχόμενες γενιές των Ελλήνων σε υπηρέτες του παγκόσμιου κεφαλαίου. 

ΣΤΑΘΗΣ Δ. ΠΑΝΤΑΖΗΣ

ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ – ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ