ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ & ΟΙ ΑΣΤΙΚΕΣ ΑΞΙΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΕΑΝ ΠΑΡΑΒΙΑΣΤΕΙ

Το Κοινωνικό Συμβόλαιο

Γιατί η κυβέρνηση Παπαδήμου είναι παράνομη.

Ποιες αστικές αξιώσεις προκύπτουν από τις ενεργούμενες πράξεις της;

Η έννοια του κοινωνικού συμβολαίου

Σε κάθε κοινωνία η διασφάλιση της κοινωνικής συναίνεσης αποτελεί τη βασική προϋπόθεση λειτουργίας των κοινωνικών θεσμών και της προστασίας των ατομικών και πολιτικών δικαιωμάτων. Η ιδέα του Κοινωνικού Συμβολαίου απηχεί την αναγκαιότητα οργάνωσης και λειτουργίας των κοινωνιών, αλλά και της διευθέτησης των ταξικών αντιθέσεων στα πλαίσια μιας «συμφωνίας» για ειρηνική συμβίωση. Η εν λόγω ιδέα μετουσιώνει τη λαϊκή κυριαρχία σε ύψιστο πολιτικό θεσμό και στηρίζεται σε τρείς βασικές αρχές.

Α. στην αρχή της πλειοψηφίας

Β. στην αρχή του δημοσίου συμφέροντος

Γ. στην αρχή της δεδηλωμένης που εκφράζει η Βουλή, υπηρετώντας όμως πάντοτε το λαϊκό αίσθημα.

Η σημασία των αρχών που εκφράζουν τη λαϊκή κυριαρχία

Σύμφωνα με τον Hobbes ο άνθρωπος εκχωρεί τα προσωπικά του δικαιώματα στο κράτος, ενώ κατά τον Rousseau το Κοινωνικό συμβόλαιο που συνάπτεται μεταξύ λαού και πολιτικής εξουσίας, δεν αφαιρεί και δεν υποβαθμίζει τα προσωπικά δικαιώματα, αλλά αντίθετα τα ενισχύει. Σε κάθε περίπτωση η ιδέα του κοινωνικού συμβολαίου στηρίζεται στην αποδοχή από την κοινωνική πλειοψηφία ανά πάσα χρονική στιγμή των ατομικών εξουσιών σε μια συλλογική οργανωμένη εξουσία. Η αποδοχή αυτή δεν απαιτεί μόνο την εμπιστοσύνη προς την κυβέρνηση των βουλευτών που εκπροσωπούν και εκφράζουν το λαό, αλλά και την αποδοχή της κοινωνίας.  Για αυτό ο Βουλευτής έχει το αναφαίρετο δικαίωμα να λειτουργεί με βάση τα όσα του επιτάσσει η συνείδηση του, διότι μεταξύ αυτού και του λαού που εκπροσωπεί δεν μπορεί να παρεμβληθεί κανένα άλλο όργανο.  Η εν λόγω στάση του γίνεται μάλιστα ιδιαίτερα επιβεβλημένη, ιδίως όταν παραβιάζονται οικονομικά και κοινωνικά δικαιώματα, δεδομένου ότι η κάθε πολιτική εξουσία για να εκλεγεί δεν στηρίζεται σε ένα προεκλογικό λόγο κατάργησης, αλλά αντίθετα διεύρυνσης των κοινωνικών δικαιωμάτων. Η τυχόν επίκληση της κομματικής πειθαρχίας είναι πλήρως αντισυνταγματική, αφού προσβάλλει ευθέως το πολιτικό δικαίωμα του ψηφοφόρου που δεν επιλέγει μόνο κόμμα, αλλά και πρόσωπο.

Μια κυβέρνηση δικαιούται να εξαντλήσει τη τετραετία μόνο όταν δεν παραβιάζει κατοχυρωμένα κοινωνικά δικαιώματα, αλλά απλώς εφαρμόζει με επιτυχία ή μη το προεκλογικό της πρόγραμμα, χωρίς όμως σε καμιά περίπτωση να επιχειρεί κοινωνικές ανατροπές και λαϊκούς αιφνιδιασμούς. Εάν θίγει δικαιώματα που έχουν να κάνουν με την επιβίωση των ασθενέστερων οικονομικών τάξεων, χωρίς να έχει εξαγγείλει προεκλογικά κάτι τέτοιο, εκτός από το ότι καθίσταται σφετεριστική, καθίσταται και αυτοδικαίως παράνομη, διότι παραβιάζει τη βασική συνταγματική αρχή που θέτει ως θεμελιώδη υποχρέωση της Πολιτείας την προάσπιση της αξιοπρέπειας του ανθρώπου. Οι λαοί δικαιούνται να επιλέξουν όταν μεταβάλλεται το υφιστάμενο κοινωνικό καθεστώς, ακόμα και το λάθος. Όχι όμως οι κυβερνήσεις, οι οποίες σε κάθε περίπτωση οφείλουν να ανατρέξουν στη λαϊκή ετυμηγορία, όταν πρόκειται ιδίως να μεταβάλλουν κοινωνικά δεδομένα που έχουν να κάνουν με το βιοτικό επίπεδο του λαού, τις διεθνείς δεσμεύσεις της χώρας και τα ατομικά δικαιώματα.

Η αρχή της δεδηλωμένης που εμφανίζεται ως νομιμοποίηση της  σημερινής κυβέρνησης είναι έκνομη, διότι:

1^ον  : οι Βουλευτές που στηρίζουν την κυβέρνηση δεν έχουν νομιμοποιηθεί από το λαό για να ενεργούν τις εν λόγω πράξεις, αφού ουδέποτε ενημέρωσαν το λαό για τα όσα ενεργούν, έτσι ώστε να εκλεγούν στη συνέχεια,

2^ον : αρκετοί βουλευτές ψηφίζουν όπως δήλωσαν κάτω από συνειδησιακή πίεση.  Συνεπώς ομολογούν ότι ενεργούν πράξεις που βρίσκονται σε πλήρη διάσταση με το λαϊκό αίσθημα. Έτσι παραβιάζουν τη σχέση εμπιστοσύνης με τους ψηφοφόρους τους, υπαγόμενοι σε εκβιαστικά διλλήματα, επιλέγοντας τελικά να ακολουθήσουν τις εντολές του εκβιαστή και όχι τις εντολές του εκλογικού σώματος. Ο βουλευτής δεν μπορεί να αποφασίζει επιλογές τις οποίες στην ουσία αμφισβητεί, υπαγόμενος τελικά στις επιθυμίες αυτών που του άσκησαν πίεση.

3^ον : Οι βουλευτές που αποδέχονται τις πολιτικές επιλογές της παρούσης κυβέρνησης φέρουν επίσης ευθύνη, διότι δίδουν ψήφο εμπιστοσύνης σε μια κυβέρνηση που καλείται να εφαρμόσει πολιτικές που δεν γνώριζε το εκλογικό σώμα όταν ασκούσε τα εκλογικά του δικαιώματα. Στην προκείμενη περίπτωση δεν μιλάμε για μια απλή εφαρμογή πολιτικών επιλογών που ήλθαν ξαφνικά ως απρόσμενο γεγονός, αλλά για ένα πλήρες σχέδιο εκτέλεσης κοινωνικών μεταβολών σε βάρος της συντριπτικής πλειοψηφίας της ελληνικής κοινωνίας.  

Σε περιπτώσεις που μια χώρα υπάγεται σε μελλοντικές δεσμεύσεις, η Βουλή δεν νομιμοποιείται να τις εγκρίνει εάν το εκλογικό σώμα που την εκλέγει δεν έχει αποφασίσει κατόπιν πλήρους γνώσεως των κοινωνικών παραμέτρων που τις επιβάλλουν. Ο κάθε πολίτης έχει το δικαίωμα να ζητήσει αποκατάσταση της ζημίας που υπέστη από τις ενέργειες των πολιτικά εμπλεκόμενων προσώπων αλληλεγγύως και εις ολόκληρον, αλλά και από το Ελληνικό Δημόσιο το οποίο και διατηρεί το δικαίωμα αναγωγής, απαιτώντας εκτός από την επαναφορά των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση και αποζημίωση λόγω ηθικής βλάβης.

Στάθης Πανταζής

Δικηγόρος – Κοινωνιολόγος

Τηλ. 210 2280300 – 6977 451429