ΟΙ ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ
«O κόσμος αυτός θα είναι μια δικτατορία χωρίς δάκρυα, όπου οι μάζες θα λατρεύ-ουν τη δουλεία τους»
Άλντους Χάξλεϋ
Κάθε φορά που η ανθρωπότητα πέρναγε στο κατώφλι ενός νέου αιώνα, οι κοινωνικές αλλαγές που επέρχονταν στο όνομα μιας οικονομικής κρίσης, ήταν πολλές και σηματοδοτούσαν τη νέα εποχή. Αυτό επιβαλλόταν να γίνει κυρίως για δύο λόγους:
1ον λόγω της κεφαλαιακής συσσώρευσης που είχε συντελεστεί κατά τον προηγούμενο αιώνα, αλλά και
2ον λόγω της ανάγκης να επιβληθούν νέοι κανόνες που θα αιτιολογούσαν μια νέα κεφαλαιακή συσσώρευση.
Με τον σχεδιασμό και την εκτέλεση των οικονομικών κρίσεων επιδιώκεται η πραγμάτωση ιδεολογικών και πρακτικών στόχων. Η επίτευξη των ιδεολογικών στόχων συνιστά την αναγκαία προϋπόθεση για να εκπληρωθούν και οι πρακτικοί στόχοι. Εάν δεν αφομοιωθούν σε σημαντικό βαθμό από την κοινωνία οι ιδεολογικοί στόχοι, οι πρακτικοί στόχοι μπορεί να τεθούν σε κατάσταση «διακινδύνευ¬σης». Δεν μπορείς εύκολα να υπάγεις μια κοινωνία σε καταστάσεις όλο και μεγαλύτερης οικονομικής εκμετάλλευσης (πρακτικός στόχος), εάν πρώτα δεν έχεις πετύχει την αποδοχή μιας μονοδιάστατης κοινωνικής πραγματικότητας (ιδεολογικός στόχος).
Ι. ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ
Ο βασικός ιδεολογικός στόχος που επιδιώκεται είναι να οδηγηθούν οι κοινωνίες να σκέφτονται όπως επιθυμεί η παγκόσμια οικονομική τάξη. Να παράγεται κοινωνική σκέψη με βάση τα δικά της κριτήρια και τις δικές της επιθυμίες. Σήμερα όλος ο κόσμος σκέφτεται από το πρωί μέχρι το βράδυ οικονομικά στοιχεία, γιατί αυτό επιβάλλει η οικονομική ελίτ, είτε στα πλαίσια μιας αποδοχής, είτε στα πλαίσια μιας απόρριψης των επιλογών της.
Η κυρίαρχη σκέψη που επιβάλλεται ανά τους αιώνες μεταβάλλεται. Στο μεσαίωνα κυρίαρχη σκέψη ήταν η σωτηρία της ψυχής. Σήμερα είναι η σωτηρία των αγορών. Πάντοτε θα υπάρχει κάποιος που θα σώζεται και κάποιος που θα καίγεται. Οι άνθρωποι στον Μεσαίωνα φοβόντουσαν μην μπουν στη μαύρη λίστα της ιεράς εξέτασης, ενώ σήμερα φοβούνται μην μπουν στον «Τειρεσία». Και στις δύο εποχές προσπαθούσε η εξουσία να πετύχει το ίδιο αποτέλεσμα. Την άλωση της σκέψης και των οπαδών, αλλά κυρίως και των αντιπάλων.
Οι επιμέρους στόχοι που επιδιώκει να πετύχει η παγκόσμια οικονομική τάξη στα πλαίσια εφαρμογής των ιδεολογικών της σχεδιασμών, θα μπορούσαν να ομαδοποιηθούν στις τρείς παρακάτω ενότητες.
1ον στη συγκάλυψη των πεπραγμένων
2ον στη νομιμοποίηση των διαδραματιζόμενων
3ον στην υπαγωγή των κοινωνιών σε μονοδιάστατες επιλογές.
Η παγκόσμια οικονομική ελίτ ελέγχοντας όλες τις επικοινωνιακές λειτουργίες με την χρήση φανερών και κρυφών εργαλείων, κατορθώνει να συγκαλύπτει και να αθωώνει όλα τα λάθη της εξουσίας. Τα λάθη αυτά δεν είναι φυσικά αποτέλεσμα αμέλειας, αλλά αποτέλεσμα συγκεκριμένων σχεδιασμών για να επιτυγχάνονται οικονομικά οφέλη σε βάρος πάντοτε της κοινωνίας. Η κοινωνία πρέπει να αποδεχθεί ότι είναι πολύ δύσκολο να αποκαλυφθούν οι ένοχοι, να εξιχνιαστούν τα οικονομικά σκάνδαλα, να αποδοθεί δικαιοσύνη. Οδηγείται λοιπόν στο να πιστεύει τη ματαιότητα όλων αυτών των ενεργειών, αποδεχόμενη ένα παιχνίδι που γίνεται πάντοτε σε βάρος της ως αναγκαίο κακό.
Η επιβολή των επώδυνων μέτρων προς τις οικονομικά ασθενέστερες τάξεις, ακολουθεί την ίδια μέθοδο που εφάρμοζαν οι ναζί κατά των εβραίων στο 2ο παγκόσμιο πόλεμο. Τα μέτρα αυτά εμφανίζονταν με διπλή όψη. Και αναγκαία, αλλά και νόμιμα. Στην αρχή τους σημάδεψαν με ένα αστέρι στο χέρι, στη συνέχεια πήραν τις περιουσίες τους, μετά τους έκλεισαν στα γκέτο, μετά τους μετέφεραν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης και στο τέλος τους εξόντωσαν. Ακολουθείται δηλαδή μια σταδιακή υπαγωγή σε όλο και πιο δυσάρεστες καταστάσεις, ξεκινώντας από τις πιο ήπιες και καταλήγοντας τελικά στις πιο επώδυνες. Κατά τη διαδικασία αυτή προβάλλεται πάντοτε το επιχείρημα της αναγκαιότητας των μέτρων που συνοδεύεται με μια ψευδεπίγραφη επίκληση ελπίδας ότι τα πάντα θα εξελιχθούν ομαλά και μάλιστα ότι τα προβλήματα θα ξεπεραστούν εάν υπάρχει σωστή συνεργασία.
Οι σχετικές δηλώσεις που ακούμε τα τελευταία χρόνια, όπως ότι αποφύγαμε τα χειρότερα και ότι όλοι μαζί θα ξεπεράσουμε τη κρίση, εξυπηρετούν ακριβώς αυτό το σκοπό. Μια υποκριτική αναγκαιότητα καθολικών θυσιών, που συνοδεύεται από μια ψευδεπίγραφη κοινωνική αποδοχή, έτσι ώστε να εμφανίζονται ως νόμιμες και υποχρεωτικές οι αντικοινωνικές πράξεις της εξουσίας. Με τον τρόπο αυτό ελέγχονται πλήρως οι κοινωνικές αντιδράσεις και επιτυγχάνεται η «τελική έκβαση» του εγχειρήματος. Αν επιτύχεις το πρώτο βήμα εξευτελισμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, τότε μπορείς ευκολότερα να φθάσεις στο δεύτερο, ακόμα ευκολότερα στο τρίτο, κ.ο.κ. Όσο πιο πολύ καταρρακώνεις την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, τόσο καταφέρνεις να επιτυγχάνεις όλο και πιο θετικά αποτελέσματα, ακόμα και αν τα επόμενα μέτρα είναι πιο επώδυνα από τα αρχικά.
Οι δύο παραπάνω ιδεολογικοί στόχοι οδηγούν στην επίτευξη του τρίτου στόχου, που αναφέρεται στην υπαγωγή των κοινωνιών σε μονοδιάστατες επιλογές. Η ματαιότητα κάθε διαφορετικής ενέργειας ή σκέψης, αλλά και η επικάλυψη των διαδραματιζόμενων με μια ψευδεπίγραφη νομιμότητα, οδηγούν τις κοινωνίες να αποδεχθούν το «αναπόφευκτον». Σε όλα τα παραπάνω συντελεί και η ψυχική κούραση των κοινωνιών που επιτυγχάνεται μέσα από τις καθημερινές αγχωτικές διαδικασίες. Οι άνθρωποι σήμερα αισθάνονται όλο και πιο κουρασμένοι όχι μόνο για να αντιδράσουν, αλλά και για να σκεφθούν κάτι διαφορετικό. Οδηγούνται με τον τρόπο αυτό σταδιακά στο να αποδέχονται, έστω και αν αντιδρούν αρχικά, τις μονοδιάστατες επιλογές που προτείνει η κυρίαρχη πολιτική ομάδα.
Ο κύριος σκοπός των ιδεολογικών στόχων είναι να αφαιρέσει την πίστη αυτοδύναμης πορείας των κοινωνιών. Να κάνει τους πολλούς να νιώθουν μικροί και αδύναμοι απέναντι στους λίγους. Αυτό επιτυγχάνεται με ισόποσες συνταγές φόβου, ελπίδας και ενσυνείδητης ματαιότητας επίτευξης πρακτικών αποτελεσμάτων από τη μεριά των «αντιφρονούντων». Σε κάθε περίπτωση το κυρίαρχο πολιτικό σύστημα πρέπει να διασωθεί. Οι χώρες δεν οδηγούνται σε μια πραγματική - άτακτη χρεοκοπία μόνο και μόνο από το γεγονός ότι οι ζημίες στην περίπτωση αυτή είναι μεγαλύτερες από τα εικονικά κεφάλαια διάσωσης, αλλά κυρίως γιατί μια χρεοκοπία θέτει σε κατάσταση διακινδύνευσης το κυρίαρχο πολιτικό σύστημα. Ο πιο απροσδιόριστος παράγοντας στον σχεδιασμό διαχείρισης οικονομικών κινδύνων, είναι μια ανεξέλεγκτη έκφραση της λαϊκής βούλησης.
ΙΙ. ΟΙ ΠΡΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ
Οι πρακτικοί στόχοι είναι η πληρωμή της εξουσίας. Στο ταμείο βρίσκονται πάντοτε οι κοινωνίες. Η ουρά δεν αδειάζει ποτέ. Πάντοτε μεγαλώνει.
Η επίτευξη των πρακτικών στόχων διαφοροποιείται σε σχέση με τον απαιτούμενο χρόνο υλοποίησης τους, τις «εφαρμογές» που χρησιμοποιούν τα μέσα ενημέρωσης, τις πληθυσμιακές κατηγορίες, αλλά και το διαμορφούμενο σκηνικό τρόμου. Με την επικοινωνιακή λειτουργία της οικονομικής κρίσης που βιώνει σήμερα η χώρα μας, έχουν πραγματοποιηθεί σημαντικές «κατακτήσεις» της παγκόσμιας οικονομικής ελίτ. Η πιο σημαντική κατάκτηση είναι η εξαγωγή του επικοινωνιακού μοντέλου της οικονομικής τρομοκρατίας στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, που υπάγονται όλο και πιο ομαλά στις κυρίαρχες πολιτικές επιλογές. Το κακό παράδειγμα της χώρας μας που εμφανίσθηκε ως ανυπάκουη, αλλά και συνεχίζει να είναι ανυπάκουη αντιδρώντας στις δημοσιονομικές προσαρμογές, συνιστά ένα πολύ καλό παραδειγματικό μοντέλο για τους υπόλοιπους ευρωπαϊκούς λαούς. Οι Πορτογάλοι, οι Ιταλοί, οι Ιρλανδοί, καθώς και όσοι θα ακολουθήσουν, θα αποδέχονται όλο και πιο ομαλά τις αναγκαίες αλλαγές, για να μην οδηγηθούν στη βίαιη εφαρμογή τους όπως συμβαίνει σήμερα στην Ελλάδα. Οι εκτελέσεις είχαν πάντοτε δημόσιο χαρακτήρα για να τονίζονται κυρίως δύο πράγματα. Τόσο ο τιμωρούμενος που φόβιζε και παραδειγμάτιζε το πλήθος, όσο βέβαια και ο δήμιος που τόνιζε στον όχλο ποιος κατέχει τη δύναμη και την εξουσία.
Α. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ
Ο πρώτος οικονομικός στόχος είναι η αύξηση του κέρδους από τη σύγχυση. Όσο περισσότερη κοινωνική σύγχυση διασπείρεται, τόσο μεγαλύτερο θα είναι και το κέρδος των επαγγελματικών κερδοσκοπικών ομάδων. Η σύγχυση πάντοτε φέρνει πανικό, φόβο και ανασφάλεια. Οι παραπάνω καταστάσεις ευνοούν σε σημαντικό βαθμό τα χρηματιστηριακά κέρδη, την τραπεζική κερδοσκοπία, την ολιγοπωλιακή μονοκρατορία της αγοράς.
Εργασιακά και ασφαλιστικά δικαιώματα εξανεμίζονται, παρέχοντας μεγαλύτερη άνεση στην εργοδοτική πλευρά να αποκομίσει περισσότερη εργασιακή υπεραξία υπό την απειλή μη επέλευσης των χειρότερων. Δε μπορείς να δικαιολογήσεις μειώσεις μισθών και ασφαλιστικών παροχών εντός καταστάσεων οικονομικής ανόδου. Αντίθετα εάν διαμορφώσεις ένα σκηνικό χρεοκοπίας οδηγείς τις κοινωνίες να αποδεχθούν την κυριαρχία της αγοράς, για να διασφαλιστεί έτσι το πολυπόθητο «δικαίωμα» της εργασίας. Το ελληνικό δημόσιο χρέος κατέστη επικίνδυνο το 2009 που ήταν 320 δις. Το 2004 που ήταν 240 δις, δεν προεξοφλούσε καμία ανησυχία. Η χώρα είχε την προστασία των Ολύμπιων θεών, αφού διοργάνωνε άλλωστε και του Ολυμπιακούς αγώνες και εφοδιαζόταν με διάφορα «προϊόντα» που παρήγαν κατά σύμπτωση οι δανειστές της.
Η χώρα υπαγόμενη σε ένα οικονομικό κύκλο ύφεσης με επίσημη διαμορφούμενη ανεργία που ξεπερνά το 25% και αγγίζει το 60% για τη νέα γενιά, με φτωχοποιημένη την ελληνική κοινωνία σε ποσοστό που ξεπερνά το 40%, απολύει πλέον και την εθνική της συνείδηση. Πρώτα άλλωστε οι άνθρωποι αναζήτησαν τροφή και μετά έφτιαξαν έθνη. Πολύ αργότερα μάλιστα κατέγραψαν και την ιστορία τους. Έχουν διαμορφωθεί λοιπόν οι συνθήκες για να «ξυπνήσουν» οι πλουτοπαραγωγικές πηγές της χώρας, οι οποίες φυσικά θα περάσουν στα χέρια των δανειστών. Η διπλωματική μας θέση καθίσταται πλέον μια αφηρημένη έννοια, εξυπηρετώντας χωρίς ιδιαίτερες εθνικές αντιρρήσεις τα γεωπολιτικά σχέδια των συμμάχων που σε κανένα χρονικό σημείο της ιστορίας δεν αγνόησαν τη στρατηγική θέση της χώρας. Ο τουρισμός, η ελληνική βαριά βιομηχανία, η μόνη άλλωστε που επιτράπηκε, θα υπεισέλθει στα χέρια των πελατών έτσι ώστε να πραγματοποιηθεί η ολική πλέον κάρπωση της υπεραξίας της. Ταυτόχρονα ο κατακερματισμένος εργατικός κόσμος της χώρας θα αποτελέσει ένα νέο βιομηχανικό προλεταριάτο για τον 21ο αιώνα, που θα εξυπηρετήσει με φτηνή εργατική δύναμη τις δυτικές αυτοκρατορίες.
Ο δεύτερος στόχος είναι η κατεύθυνση της οικονομικής συμπεριφοράς των ατόμων. Με το χειρισμό της επικοινωνιακής χρεοκοπίας καθίσταται δυνατή και σε μεγάλο βαθμό ο πλήρης έλεγχος της αγοραστικής συμπεριφοράς. Οι καταναλωτές μπορεί να διαμορφώσουν πλέον εύκολες καταναλωτικές επιλογές σε προϊόντα που ελέγχονται κατά κύριο λόγο από τις πολυεθνικές, με την κατάλληλη βέβαια συνδρομή της διαφήμισης και του σύγχρονου μάρκετινγκ. Η παραδοσιακή οικονομία θα δέχεται όλο και μεγαλύτερα πλήγματα. Θα εγκαταλείπουν οι καταναλωτές όλο και περισσότερο την παραδοσιακή αγορά της γειτονιάς, η οποία συνεχώς θα φθίνει μην αντέχοντας την κρίση και θα «μεταφέρονται» χωρίς καμιά ιδιαίτερη προσπάθεια στα σύγχρονα εμπορικά κέντρα (οι σχετικές καταναλωτικές επιλογές θα αφορούν πλέον όλη τη γκάμα των προϊόντων, από τρόφιμα μέχρι και φάρμακα).
Ο τρίτος βασικός οικονομικός στόχος είναι η απονεύρωση του κοινωνικού κράτους, έτσι ώστε σταδιακά να πραγματοποιηθεί η διάλυση του. Μια χρεοκοπούμενη – φοβική οικονομία θα μεταμορφωθεί υποχρεωτικά και σε μια χρεοκοπημένη κρατική οικονομία. Οι κοινωνικές παροχές θα μειωθούν και σημαντικά αγαθά όπως η υγεία, η εκπαίδευση, η πρόνοια, η ασφάλεια, θα αποτελέσουν τα νέα προϊόντα της σύγχρονης «βιομηχανίας». Δεν θα μιλάμε πλέον για συμμετοχή των πολυεθνικών σε όλα τα παραπάνω, αλλά για την απόλυτη πλέον κυριαρχία τους. Η αποδυνάμωση της «πολιτειακής» συνδρομής στην παροχή κοινωνικών αγαθών, που θα είναι ολοκληρωτική για τα χρόνια που έρχονται, συντελείται σήμερα με τις κατάλληλες κοινωνικές πιέσεις. Οι αντιδράσεις των κοινωνιών όλο και θα μειώνονται, έτσι ώστε να ακυρωθεί σταδιακά ο ρόλος του κράτους ακόμα και ως θεσμικού διαμεσολαβητή μεταξύ των ιδιωτικών συμφερόντων.
Β. ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ
Ο πρώτος στόχος είναι η υποβολή των κοινωνιών σε οποιαδήποτε πολιτική επιλογή, ακόμα και αν η κοινή λογική βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση μαζί της. Ενώ σήμερα αντιμετωπίζουν αρκετές χώρες της Ευρώπης το φάντασμα της χρεοκοπίας, παρόλα αυτά οι κυβερνήσεις με καθημερινά διαγγέλματα προσπαθούν να πείσουν τους πολίτες ότι με ένα επιπλέον δανεισμό που στηρίζεται σε όλο και μεγαλύτερα επιτόκια θα ξεφύγουν από τη πτώχευση. Ο δανεισμός των κρατών που στην ουσία εκφράζει την αδυναμία και των πιο προηγμένων οικονομιών να αυτοσυντηρηθούν και να αντεπεξέλθουν στις ανάγκες τους, εμφανίζεται ως μια φυσιολογική κατάσταση. Μάλιστα εξαγγέλλεται και ως κυβερνητική επιτυχία η δυνατότητα μιας χώρας να βγαίνει στις αγορές και να δανείζεται.
Για να μπορέσω να πείσω κάποιον σχετικά με ένα μύθο, πρέπει συνεχώς να του παρουσιάζω όλο και περισσότερους μύθους. Για να μπορέσει να πουλήσει ο κακός γιατρός σε πείθει ότι είσαι άρρωστος, ο κακός δικηγόρος ότι πρέπει να ασκήσεις όλα τα ένδικα μέσα, ο «φιλεύσπλαχνος» δανειστής ότι έχεις ανάγκη τις αγορές.
Ο δεύτερος πολιτικός στόχος είναι ο απόλυτος έλεγχος των ατόμων σε κάθε χρονική στιγμή έτσι ώστε να είναι απόλυτα εύκολη η δυνατότητα επηρεασμού της μεταβλητότητας των συναισθημάτων, ανάλογα με τα επικείμενα πολιτικά σχέδια. Το κοινό πρέπει να γίνεται παθητικό, αλλά και αν χρειαστεί να γίνεται ξαφνικά βίαιο. Επειδή πάντοτε η συμμετοχή της κοινής γνώμης είναι σημαντική, διότι παρέχει στην εξουσία το άλλοθι της συνενοχής, το κεφάλαιο της δυναμικής των μαζών δεν πρέπει να απολεσθεί. Το μετατρέπουμε σε παθητικό όσο δεν το χρειαζόμαστε και ξαφνικά το ενεργοποιούμε όταν μας είναι αναγκαίο.
Το δημόσιο χρέος αιτιολογεί και εξυπηρετεί πάντοτε την πολιτική εξάρτηση μιας χώρας. Ο σκοπός του είναι κύρια πολιτικός. Η Ελλάδα σε όλη την ιστορική της διαδρομή δανειζόταν από συγκεκριμένα οικονομικά λόμπυ τα οποία πάντοτε ήταν πρόθυμα να εξυπηρετήσουν τη χώρα, χωρίς σε καμιά περίπτωση να θελήσουν να απολύσουν αυτό το κυριαρχικό τους δικαίωμα. Στο μνημόνιο 1 υπάρχει ως βασικός όρος η υποχρέωση της χώρας να δανείζεται από συγκεκριμένες πηγές, αποκλείοντας την αναζήτηση άλλων πηγών δανεισμού χωρίς την έγκριση των υφιστάμενων δανειστών.
Γ. ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ
Οι βασικοί κοινωνικοί στόχοι είναι ουσιαστικά τρείς.
1ος στόχος: Η πλήρης διακοπή των συνδετικών κρίκων μεταξύ των κοινωνικών ομάδων. Ιστορικά οι διάφορες κοινωνικές ομάδες συνθέτουν, διαμορφώνουν και επιδιώκουν την ικανοποίηση των συμφερόντων τους. Όταν καταρρακώνεται η έννοια της ομάδας, καταρρακώνεται και η έννοια του συμφέροντος. Η κοινωνική αποδιοργάνωση, η διακοπή των συνδετικών κρίκων μεταξύ των κοινωνικών ομάδων, η πολιτισμική σύγχυση, αποδιοργανώνουν και την έννοια του συμφέροντος. Σήμερα οι άνθρωποι έχουν ξεχάσει πλέον τα συμφέροντα τους. Προσπαθούν να διαπιστώσουν τι διακυβεύεται και όχι τι διεκδικείται.
2ος στόχος: Η πλήρης αποδιοργάνωση των κοινωνικών αξιών. Οι κοινωνικές αξίες που είχαν ιδιαίτερη θέση στην κοινωνική διαβάθμιση του ατόμου στις παλαιότερες εποχές, όπως η οικογενειακή παράδοση, η τιμή, η μόρφωση, θεωρούνται σήμερα όχι απλά ξεπερασμένες, αλλά συνιστούν και στοιχεία κοινωνικού χλευασμού για όποιον τις επικαλείται. Οι παραπάνω αξίες στο σύγχρονο κόσμο έχουν περάσει σε δεύτερη μοίρα και δεν έχουν πλέον καμία σημαίνουσα κοινωνική «αξία». Σε σχετικές έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί σε σχολεία, έχει διαπιστωθεί ότι ο κύριος εκπαιδευτικός σκοπός των μαθητών δεν είναι η απόκτηση της γνώσης, αλλά η κατοχύρωση μελλοντικής θέσης με υψηλές οικονομικές απολαβές. Με την διάλυση των κοινωνικών αξιών, οι ιδεολογικές αντιστάσεις των κοινωνιών παραμερίζονται και η ολοκληρωτική επιβολή της κυρίαρχης ιδεολογίας γίνεται όλο και πιο εύκολη.
3ος στόχος: Ο πλήρης έλεγχος και η απόλυτα προβλέψιμη κοινωνική συμπεριφορά. Αυτό φαίνεται από την πλήρη έλλειψη κοινωνικών και πολιτικών κινημάτων στην εποχή μας που να διαμορφώνουν προοπτικές εναλλαγής προσώπων στο τιμόνι της εξουσίας, αλλά και να θέτουν σοβαρούς κλυδωνισμούς στις επιχειρούμενες πρακτικές. Οι κοινωνίες αισθάνονται αδύναμες να εκδηλώσουν οργανωμένες πράξεις αντίστασης και περιορίζονται σε αποσπασματικές πράξεις διαμαρτυρίας που σε αρκετές περιπτώσεις αποβαίνουν σε βάρος τους. Προάγουν τη κοινωνική βία νομιμοποιώντας την κρατική βία, ενισχύουν τη φασίζουσα νοοτροπία οδηγούμενες σε άρνηση και γενικευμένη απόρριψη προσώπων και θεσμών, οδηγούνται σε όλο και μεγαλύτερη κοινωνική απογοήτευση εξαιτίας της ματαιότητας που διακρίνουν στις αποσπασματικές εκδηλώσεις της κοινωνικής διαμαρτυρίας.
Στις αρχές του περασμένου αιώνα η κοινωνική ζύμωση των σοσιαλιστικών ιδεών αποτέλεσε το κυρίαρχο ιδεολογικό στίγμα για τον 20ο αιώνα. Για πρώτη φορά η αστική ιδεολογία αμφισβητείται. Τίθεται σε διαπραγμάτευση το εργασιακό καθεστώς που είχε εφαρμόσει σκληρά μέτρα κατά τα πρώτα χρόνια της βιομηχανικής επανάστασης. Ασφαλιστικά δικαιώματα κατοχυρώνονται, οριοθετούνται χρονικά τα ωράρια εργασίας, θεσμοθετείται ο ελεύθερος χρόνος των εργαζομένων με τη χορήγηση αδειών και ρεπό. Μάλιστα με την εφαρμογή της κενσϋανής οικονομικής θεωρίας που φάνηκε ιδιαίτερα πολύτιμη μετά τη κρίση του 1929, κατοχυρώνονται οι συλλογικές συμβάσεις εργασίας και ανοίγει ο δρόμος του κοινωνικού κράτους.
Η καπιταλιστική οικονομία δε θα μπορούσε να αναπτυχθεί εάν δεν εξασφάλιζε τόσο την αναγκαία αγοραστική δύναμη στις εργατικές μάζες, αλλά και τον αναγκαίο ημερήσιο χρόνο που απαιτείται για την εκδήλωση καταναλωτικής συμπεριφοράς. Η λανθασμένες θεωρίες των μερκαντιλιστών οικονομολόγων που επικαλούντο αυτορρύθμιση της αγοράς και αύξηση της παραγωγικότητας μέσα από μια αυτιστική ανταγωνιστικότητα, οδήγησαν στην οικονομική κρίση του 1929 - 30 που οφείλονταν κύρια στη μη αξιοποιήσιμη πλεονάζουσα παραγωγή. Οι βιομηχανίες παρήγαν, αλλά οι εξαθλιωμένες κοινωνικές μάζες δεν μπορούσαν να αγοράσουν.
Σήμερα η επαναδιαπραγμάτευση όλων των παραπάνω, που έρχεται όχι για να διευρύνει, αλλά για να συρρικνώσει τα κοινωνικά δικαιώματα, γίνεται και πάλι υπό το μανδύα μιας παγκόσμιας οικονομικής κρίσης. Δηλαδή το κύριο θεωρητικό υπόβαθρο του συστήματος, είτε για την παροχή, είτε για την αποκοπή κοινωνικών δικαιωμάτων, ήταν και είναι, η οικονομική κρίση. Παρότι δηλαδή το σύστημα είχε διαγνώσει ότι το πρόβλημα της μη ανάπτυξης του οφείλεται στην αδυναμία του να παράσχει αγοραστική δύναμη για να δημιουργήσει το κέρδος του, σήμερα επανέρχεται για να καταργήσει ολοκληρωτικά τα κοινωνικά δικαιώματα μετατρέποντας τα σε προϊόντα υπό τον απόλυτο έλεγχο των πολυεθνικών, αλλά και για να επιτελέσει δύο βασικές εξελικτικές ανάγκες του.
1ο : να περιορίσει την παροχή κοινωνικών δικαιωμάτων στις χώρες της Δύσης, έτσι ώστε να εξασφαλίσει μια ελεγχόμενη διασπορά των πλουτοπαραγωγικών πηγών και προς τις αναπτυσσόμενες χώρες, αποτρέποντας μελλοντικές κοινωνικές εκρήξεις, και
2ο : να διατηρήσει με κάθε τρόπο το υφιστάμενο καθεστώς ιδεολογικής κυριαρχίας που υποχρεωτικά θα υπαχθεί στο νέο αιώνα σε καθεστώς αμφισβήτησης, λόγω της επικείμενης αντίθεσης που δημιουργείται από τη λειτουργία του.
Αυτοί οι σχεδιασμοί, που έχουν αρχίσει να ετοιμάζονται αρκετά χρόνια πριν, δεν θα μπορούσαν ποτέ «αναίμακτα» να πραγματοποιηθούν σήμερα, εάν προηγουμένως δεν είχαν συντελεστεί οι αναγκαίες ιδεολογικές διεργασίες για την αποδοχή των σημερινών επιλογών και δεν είχαν εξαλειφθεί πλήρως τα κοινωνικά κινήματα που εκδηλώθηκαν στα μέσα του περασμένου αιώνα.
ΣΤΑΘΗΣ ΠΑΝΤΑΖΗΣ
ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ - ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΟΣ
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου